Vermijden blijft de beste optie als een onveilige situatie nog te voorkomen is. Maar soms lukt dat niet. Iemand blijft in je buurt, komt dichterbij of negeert signalen dat je afstand wilt. Dan wordt het belangrijk om duidelijk te zijn en tegelijk ruimte te houden om te kunnen reageren of weg te gaan.
Binnen Krav Maga kijken we daarom niet alleen naar wat je zegt. Je stem, houding, afstand en positie werken samen. Het doel is niet om de ander uit te dagen of een conflict te winnen. Het doel is dat jij tijd, ruimte en keuzes houdt.
Maak je grens duidelijk
Een grens hoeft niet lang te zijn. Korte, duidelijke taal werkt vaak beter dan veel uitleg. Denk aan: “stop”, “blijf staan” of “raak me niet aan”. Je boodschap moet begrijpelijk zijn zonder dat je hoeft te schreeuwen of agressief over te komen.
Dat sluit aan bij een belangrijk principe uit realistische zelfverdediging: reageer assertief, maar laat je niet leiden door trots of ego. Je hoeft niet te bewijzen dat je sterker, stoerder of harder bent. Je wilt vooral duidelijk maken wat jij niet accepteert en tegelijk voorkomen dat de situatie onnodig groter wordt.
Afstand geeft tijd
Afstand is een van je belangrijkste voordelen. Hoe dichter iemand bij je staat, hoe minder tijd je hebt als die persoon plotseling beweegt. Daarom is het verstandig om, als de situatie dat toelaat, een veilige afstand te bewaren en te voorkomen dat iemand ongemerkt steeds dichterbij komt.
Dat betekent niet dat je iemand meteen moet wegduwen. Je kunt zelf bewegen, je positie veranderen of met je stem aangeven dat iemand afstand moet houden. Je handen kun je op een natuurlijke manier voor je lichaam houden, zonder een agressieve vechthouding aan te nemen. Zo creëer je als het ware een grens en blijf je klaar om te bewegen.
Kies je positie
Niet alleen de afstand tot de ander telt. Ook de plek waar jij staat bepaalt hoeveel mogelijkheden je nog hebt. Wanneer je recht achteruit blijft lopen, kun je bijvoorbeeld tegen een muur, tafel of auto aanlopen. Of zelfs struikelen en op de grond belanden.
Kijk daarom niet alleen naar de persoon voor je, maar ook naar de ruimte om je heen. Kun je opzij bewegen? Is er een deur, open ruimte of andere route waarlangs je kunt vertrekken? Probeer te voorkomen dat je jezelf laat insluiten en houd, waar mogelijk, een uitgang vrij.
Een gunstige positie betekent vooral dat je kunt blijven bewegen. Je hoeft niet perfect te staan. Je wilt voorkomen dat al je aandacht naar een persoon gaat terwijl je ondertussen je bewegingsruimte of je uitweg verliest.
Blijf om je heen kijken
In een gespannen situatie richt je aandacht zich al snel volledig op de persoon voor je. Juist dan wil je het overzicht bewaren. Kijk wat er links, rechts en achter je gebeurt, let op de handen van de ander en blijf zien waar je naartoe kunt bewegen.
Misschien staat iemand niet alleen. Misschien komen vrienden van hem of haar bij of raakt je route naar buiten geblokkeerd. Hoe eerder je dat merkt, hoe eerder je kunt bewegen, afstand kunt maken of vertrekken. Zo voorkom je dat je pas reageert wanneer je daadwerkelijk aangevallen wordt.
Duidelijk zonder agressie
Een duidelijke grens is in de basis niet agressief. Recht op staan, rustig spreken, afstand houden en je handen zichtbaar voor je lichaam houden kan al veel duidelijk maken. Je laat daarmee zien dat je alert bent en je grens bewaakt, zonder de situatie uit de hand te laten lopen.
Je hoeft iemand niet te kleineren, uit te dagen of te laten zien wie er sterker is. Juist rustig en duidelijk blijven geeft je meer controle over je eigen keuzes. Als voorkomen of vertrekken nog mogelijk is, heeft dat altijd de voorkeur boven een fysiek gevecht.
Zo trainen we dit bij IKMA Netherlands
In de training oefenen we deze onderdelen samen. Je gebruikt je stem, bewaart afstand, let op je positie en blijft kijken naar je omgeving. De situatie kan langzaam veranderen, zodat je leert herkennen wanneer je moet bewegen, wanneer je duidelijker moet worden en wanneer vertrekken de beste keuze is.
Het doel is niet om stil te blijven staan en een perfecte techniek uit te voeren. Het doel is dat je onder druk nog steeds keuzes kunt maken. Kan je afstand houden? Kan je veilig weg? Nee? Gebruik dan je stem, houding, afstand en positie waarvoor ze bedoeld zijn, veilig thuiskomen
Personal Safety als privéles
Tijdens een Personal Safety Session kunnen we gericht oefenen met situaties waarin jij het lastig vindt om duidelijk te blijven, afstand te bewaren of een goede positie te kiezen. Denk aan iemand die te dichtbij komt, agressief gedrag vertoont of een situatie waarin je merkt dat je snel ruimte weggeeft.
Wil je eerst ervaren hoe we dit bij IKMA Netherlands trainen? Begin met een gratis proefles. Schrijf je je in september of oktober 2026 in als nieuw lid, dan krijg je je eerste Personal Safety-privéles gratis. De inschrijving en de privéles moeten uiterlijk 31 oktober 2026 zijn afgerond.
Sven Xhofleer
Instructeur IKMA Netherlands
Sven heeft ruim 10 jaar ervaring met het geven van Krav Maga-, boks- en zelfverdedigingstrainingen. Hij volgde zijn instructeursopleiding in Israël bij de IKMA en werd daarnaast door de International Security School en Krav Maga Street Defence in Duitsland opgeleid tot instructeur.